Hz. Osman Halifelik Dönemi

Hz. Osman Halifelik Dönemi

Yönetiminden hoşnut olan halk Hz. ömer’den yerine birini halife tayin etmesini istediler. O da bu işi ” şu ‘ra”ya bıraktı ve Müslümanlara Devlet başkanı tayininde yeni bir yöntem gösterdi. Hz. Osman, selefi Hz. Ömer tarafından teşkil edilen altı kişilik heyet tarafından halifeliğe uygun bulundu. Hz. Ömer, yaralandıktan ve yarasının ağırlaşmasından sonra, arzu edilmesine rağmen, yerine geçecek devlet başkanını ismen tayin etmedi, fakat hepsi de sağlığında cennetlik olduklar ı bildirilen altı kişilik meşveret meclisi veya intihab heyetinden, içlerinden birisini en geç üç gün içerisinde başkan seçmelerini istedi. Heyet, Osman, Ali, Talha, Zübeyr, Sa’d b. Ebi Vakkas ve Abdurrahman b. Avf’tan müteşekkildi. Abdurrahman b. Avf’ ın başkan olduğu bu heyette, seçilmemek hakkına sahip olan, gözlemci sıfatıyla rey vermekle görevlendirilen Abdullah b. Ömer de vardı . Talha b. Übeydullah bu sırada Medine’de bulunmadığı için Sa’d b. Ebl Vakkas ona vekalet etmeyi kabul etti. Ayrıca, Mikdat b. Esved bu meclisi toplamakla, Ebû Talha seçim emniyetini sağlamakla, Suheyb er-Rumi de üç gün süreyle Cemaate namaz kıldırmakla görevlendirildi.

Başkanlık Konusu

Başlangıçta, Hâşimiler ve Emeviler çok hızlı bir şekilde başkanlık konusunda rekabete giriştiler, halifenin kendilerinden olması için harekete geçtiler. Eski politik rekabet yeniden gündemdeydi. Kuşkusuz, ne Kureyş iktidarı kaybetmek istiyor ne de Ümeyye oğulları devamlı olarak muhalefette kalmak arzusundaydı . Şura meclisi, adaylıktan çekilen Abdurrahman- b. Avf’ ın başkanlığında toplandı . Suheyb er-Rümi ve Mikdat toplantıyı mürakebe ettiler. Heyet başkanı Abdurrahman, hilafete namzet kalan Osman ve Ali ile, hilafet vazifesini kabul etmeleriyle ilgili olarak ayrı ayrı görüştü. Bu arada kamuoyu araştırması yaptı ; mescid de, çarşıda-pazarda insanlarla görüştü, fikirlerini öğrendi, kamuoyu yoklaması yaptı . Müslümanlara Ali’yi mi Osman’ ımı halife istediklerini sordu. Neticede gerek ‘ şu’râ meclisi’ gerekse halk Osman b. Affan’ ın lehinde oy verdi, rey izhar etti. Hz. Osman Hicri 24 yılının Muharrem ayında (Milâcl’i 3 Kasım 644’de) Ş u’râ meclisinin oy birliği ile halife seçildi, üyelerin hepsi orada Hz. Osman’a biyat ettiler

HZ. Osman’ın Halife Seçilmesi

Bununla birlikte, Hz. Osman‘ın bu şekilde halife seçilmesi’ farklı biçimlerde değerlendirildi. Bu tarz, Müslümanların büyük çoğunluğu (sevadu’l-umme) tarafından meşru bir seçim tarzı olarak kabul edilirken, Şiiler ile müsteşriklerce yeni bir gasp olayı tarzında telakki edildi, şiddetle eleştirildi ve aşırı yorumlara tabi tutuldu. Bir bakıma olay, günümüzün aynasında görülüp değerlendirildiği için, saptırıldı ve sömürü konusu yapıldı . Halifenin veya devlet başkanının yetki ve sorumlulukları bir kenara atılarak, mesele ya Haşiml-Emevi muhalefeti zâviyesinden ya da “çağdaş demokrasi” bakışından ele alındı . Birçok müslüman yazar ile Batılı/doğu bilimci, XX. yüzyılın yalnızca teoride kalan “demokrasi kuralı ” ile Hz. Ebu Bekr ve Ömer’in halife seçilişlerini sorgulayıp değerlendirmektedirler. Mesela, tanınmış müsteşriklerden J. Wellhausen, “bir kardinal meclisine benzettiği alt ı ki şilik ‘ ş u’ra meclisi’ hakkında şunları söyler: “Altı sahabe, üstünlüğü tanımak istemedikleri için, AIi’yi atladılar ve Ümeyye ailesinden çok yaş l ı bir zat olan Osman b. Affan’ ı seçtiler. Bu zat aralarında en gevşek ve en ehemmiyetsiz olan ı idi; ve işte bu vasıfları ile onlar ı n hoş una gidiyordu; i ş e bigane birisini kral yapmak istiyor, başlarına yeni bir Ömer getirmek istemiyorlardı ”

Her halükarda, Hz. Osman, Ümmet içerisinde herhangi bir bölünme ve çatışma vuku’ bulmadan, eski kabileler arası siyasi kavgalara itibar edilmeden, Haşimilerin ve Emevilerin, muhacirlerin ve ensarın ittifakı ile halife seçildi; en uzun süre iktidarda kalan halife oldu. On iki yıllık hilafeti dönemine damgasını vuran iki büyük olay oldu: fetihler hareketi ve iç karışıklıklar.

 

Bu Yazıya Emoji ile Tepki Ver

0
0
0
0
0
0
0
0
0

Bunlar da Dikkatinizi Çekebilir!

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Bir Cevap Yazın

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.